سفارش تبلیغ
صبا

فرهود

سیستم های برون سازمانی

عبارت برون سازمانی اشاره به سیستم های تأمین مالی وحاکمیت شرکتی دارد . در این سیستم، شرکت های بزرگ توسط مدیران کنترل می شوندو تحت مالکیت سهامداران برون سازمانی یا سهامداران خصوصی هستند. این وضعیت منجر به جدایی مالکیت از کنترل (مدیریت ) می شود که توسط برل و مینز مطرح شد. همانطوری که در تئوری نمایندگی بیان شد ، مشکل نمایندگی مرتبط با هزینه های سنگینی است که به سهامدار ومدیر تحمیل می شود.اگرچه در سیستم های برون سازمانی ، شرکت ها به طور مستقیم توسط مدیران کنترل می شونداما بطور غیر مستقیم نیز تحت کنترل اعضاء برون سازمانی قرار دارند. اعضا یاد شده، نهادهای مالی و همچنین سهامداران خصوصی هستند . درآمریکا و بریتانیا ، سرمایه گذاران نهادی بزرگ که مشخصه سیستم برون سازمانی هستند، تأثیر چشمگیری برمدیران شرکت ها دارند (حساس یگانه ،1384).

درون سازمانی

برون سازمانی

شرکت ها تحت مالکیت سهامداران درون سازمانی، که همچنین برمدیران نیز کنترل دارند.

شرکت های بزرگ تحت کنترل مدیران ، اما تحت مالکیت سهامداران برون سازمانی هستند.

سیستم های با مشخصات عدم تفکیک مالکیت و کنترل (مدیریت) به طوری که مشکلات نمایندگی به ندرت دیده می شوند.

سیستم دارای مشخصه تفکیک مالکیت و کنترل (مدیریت) که موجب مشکلات نمایندگی با اهمیت می شود.

عملکرد تصاحب خصمانه به ندرت دیده می شود.

تصاحب خصمانه به عنوان یک سازو کار انظباطی برای مدیر شرکت وجود دارد.

تمرکز مالکیت دریک گروه کوچک از سهامداران (اعضای مؤسس، شرکت مادر ، مالکیت دولتی)

مالکیت پراکنده است.

کنترل بیش از حد یک گروه سهامداران درون سازمانی

کنترل توسط گروه کثیری از سهامداران

انتقال ثروت از سهامداران اقلیت به سهامداران اکثریت

عدم انتقال ثروت از سهامداران اقلیت به سهامداران اکثریت

حمایت ضعیف از سرمایه گذار در قانون شرکت

حمایت قوی از سرمایه گذار در قانون شرکت

امکان سوء استفاده از قدرت توسط سهامداران اکثریت

امکان دموکراسی بین سهامداران

اکثریت سهامداران تمایل دارند که در شرکت هایی که سرمایه گذاری کرده اند ، خود حق اظهار نظر داشته باشند.

سهامداران با مشخصه راهبرد خروج به جای راهبرد اظهار نظر.

جدول 1-1-2.مشخصات سیستم های درون سازمانی و برون سازمانی حاکمیت شرکتی(همان مأخذ).

 

9-2-2. مقایسه اصول حاکمیت شرکت اسلامی با اصول سازمان همکاری و توسعه اقتصادی

برای مقایسه اصول اسلامی در زمینه حاکمیت شرکتی با اصول تجدید نظر شده سازمان همکاری و توسعه اقتصادی ، کوششی صورت گرفته که به شرح زیر بیان می شود(تپنجه،2008 )1.

 

شماره اصل

اصول سازمان همکاری و توسعه اقتصادی

اصول اسلامی

اصل 1:

اطمینان از مبنایی برای یک چارچوب حاکمیت شرکتی مؤثر(کارآمد)

توسعه شفافیت وکارآیی بازار با تساوی قانون و تقسیم مسئولیت ها

?گسترش تجارت با چارچوب اخلاقی شریعت

? اعتقاد در سود و زیان

?تقدم عدالت و رفاه اجتماعی با تعهدات اجتماعی و معنوی

اصل 2:

حقوق سهامداران و کارکردهای اصلی مالکیت

?حقوق سهامداران اصلی

?مشارکت در تصمیم گیری مجامع عمومی

?ساختارها وتنظیم بازارها برای کنترل شرکت

?حقوق مالکیت به وسیله همه سهامداران

?فرآیند مشورتی بین سهامداران نهادی و سایر سهامداران

?اموال، امانتی است از جانب خدا

?قدرت مطلق خداست

?جامعه به عنوان مجموعه ذی نفعان

?پاسخگویی نه نتها دربرابر ذینفعان،بلکه همچنین دربرابر خداوندبه عنوان مالک مطلق

اصل 3:

رفتار یکسان با سهامداران

?حمایت ازسهامداران اقلیت وسهامداران خارجی

?عدل و انصاف به عنوان ارزش

?توزیع یکسان ثروت به همه ذینفعان و اعضای زیان دیده به شکل زکات وصدقه

?رفاه جامعه و افراد ،هم با تعهدات معنوی وهم با تعهدات اخلاقی

?احساس مساوات

اصل 4:

نقش ذینفعان درحاکمیت شرکتی

 

?ایجاد ثروت ، مشاغل و توسعه پایدار صحت مالی مؤسسه

?پاسخگویی اسلامی برای رستگاری ورفاه اجتماعی

?رعایت تقسیم بندی حلال و حرام درمعاملات

?رفاه اجتماعی و فردی ازهردوجنبه مادی و معنوی

?رسیدگی به تمام جامعه

اصل 5:

افشا وشفافیت

?مسائل مربوط به شرکت

?وضعیت مالی

?عملکرد ، مالکیت وحاکمیت

?پاسخگویی با رعایت شریعت

?اهداف اقتصادی – اجتماعی مرتبط با کنترل شرکت

?عدالت ، تساوی ، صداقت وشفافیت

?پاسخگویی گسترده به طورمستند به خوبی افشای شفاهی

اصل 6:

مسئولیت پذیری هیأت مدیره

?هدایت استراتژیک

?نظارت برمدیریت

?پاسخگویی به شرکت و ذینفعان

 

?پاسخگویی نه تنها به شرکت یا هیأت مدیره یا ذینفعان بلکه همچنین به خداوند قادر مطلقی که منجربه موفقیت می شود

?راهنمایی یکپارچه و کامل

?مذاکرات و تعاون

?در جستجوی مشورت برای هر تصمیم مربوط به ذینفعان

 

10-2-2. ساختار هیأت مدیره

1-10-2-2 . هیأت مدیره مطلوب

جایگاه هیأت مدیره شرکت به عنوان نهاد حمایت کننده ودارنده نقش مراقبت و نظارت برکار مدیران اجرایی به منظور حفظ منافع مالکیتی سهامداران ، دارای اهمیت ویِژه ای است. رمز موفقیت یک شرکت درگروهدایت مطلوب آن است،به گونه ای که می توان ادعا کرد رازجاودانگی شرکت های معروف و خوش نام دربرخورداری آنها از یک هیأت مدیره مؤثر و کارا نهفته است . هیأت مدیره شرکت ، قلب آن محسوب می شود.پس باید همواره سالم وشاداب باشد و خوب تغذیه گردد. با استفاده از متون علمی و حرفه ای موجود دراین زمینه و توصیه های انجام شده در آیین نامه های حرفه ای گوناگون می توان نسخه زیر را برای یک هیأت مدیره مطلوب ارائه کرد:

ü       جلسات هیأت مدیره باید منظم برقرار شود.

ü      در هیأت مدیره باید توازن قوای مطلوبی برقرار گردد.

ü      نباید اجازه داده شود یک شخص خاص برجلسات هیأت مدیره و فرآیند تصمیم گیری درآن مسلط شود.

ü      اعضای آن باید با بلند نظری به پیشنهادهای اعضای دیگر توجه کنند.

ü      اطمینان متقابل در بین اعضای آن باید در سطح بالایی قرار داشته باشد.

ü      اعضاء آن باید دارای صفات عالی اخلاقی ودرجه والایی از درست کاری و امانت داری باشند.

ü      هیأت مدیره باید مسئولیت صورت های مالی را به عهده گیرد.

ü      اعضای غیر موظف آن باید دارای دیدگاه مستقلی باشند.

ü      اعضای آن نباید در مقابل تغییر وتحولات سازنده مقاومت کند.

ü      آن باید آمادگی تحمل ریسک های حساب شده را داشته باشد.نپذیرفتن ریسک یعنی محروم شدن ازبازده.

ü      آن باید ریسک های ذاتی مربوط به فعالیت های تجاری شرکت را بشناسد.

ü      از آنجایی که اهمیت موضوع آموزش پیوسته درحال افزایش است ، اعضای هیأت مدیره باید در    دوره های آموزشی لازم شرکت کنند.

ü      هیأت مدیره باید مراقب مسائل مطرح شده از سوی ذینفعان شرکت باشد و برای برخوردی فعال با آنها آمادگی لازم را کسب کند.(حساس یگانه و باغومیان ، 1385)1.